<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="hi">
	<id>https://hi.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%AC_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%B9_%E0%A4%B2%E0%A5%8B%E0%A4%A7%E0%A5%80</id>
	<title>गुलाब सिंह लोधी - अवतरण इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://hi.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%AC_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%B9_%E0%A4%B2%E0%A5%8B%E0%A4%A7%E0%A5%80"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://hi.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%AC_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%B9_%E0%A4%B2%E0%A5%8B%E0%A4%A7%E0%A5%80&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-26T17:02:00Z</updated>
	<subtitle>विकि पर उपलब्ध इस पृष्ठ का अवतरण इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://hi.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%AC_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%B9_%E0%A4%B2%E0%A5%8B%E0%A4%A7%E0%A5%80&amp;diff=5875&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;रोहित साव27: InternetArchiveBot के अवतरण 4925347पर वापस ले जाया गया : . (ट्विंकल)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://hi.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%AC_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%B9_%E0%A4%B2%E0%A5%8B%E0%A4%A7%E0%A5%80&amp;diff=5875&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-05-19T10:04:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8/InternetArchiveBot&quot; title=&quot;विशेष:योगदान/InternetArchiveBot&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/a&gt; के अवतरण 4925347पर वापस ले जाया गया : . (&lt;a href=&quot;/w/index.php?title=WP:TW&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;WP:TW (पृष्ठ मौजूद नहीं है)&quot;&gt;ट्विंकल&lt;/a&gt;)&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पृष्ठ&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
{{स्रोत कम|date=अगस्त 2015}}&lt;br /&gt;
{{Infobox क्रान्तिकारी जीवनी&lt;br /&gt;
|चित्र =&lt;br /&gt;
|चित्र_आकार =300px&lt;br /&gt;
|नाम = गुलाब सिंह लोधी&lt;br /&gt;
|जीवनकाल = 1903 से 23 अगस्त 1935&lt;br /&gt;
|शीर्षक= &lt;br /&gt;
|उपनाम =&lt;br /&gt;
|जन्मस्थल = गाँव [[चन्दीकाखेड़ा]] (फतेहपुर चैरासी), जिला [[उन्नाव]], [[उत्तर प्रदेश]] &lt;br /&gt;
|मृत्युस्थल = [[अमीनाबाद]] (झण्डेवाला पार्क)&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=https://www.flickr.com/photos/28742607@N02/7317848320|title=Memorial of Amar Shaheed Gulab Singh Lodhi at Jhande Wala Park in Lucknow|work=flickr.com|accessdate=23 August 2015}}&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
, [[लखनऊ]], [[उत्तर प्रदेश]]&lt;br /&gt;
|आन्दोलन = [[भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलन|भारतीय स्वतन्त्रता संग्राम]]&lt;br /&gt;
|संगठन = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
[[चित्र:शहीद_गुलाब_सिंह_लोधी.jpg|अंगूठाकार]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;गुलाब सिंह लोधी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (1903 - 23 अगस्त, 1935) [[भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलन|भारतीय स्वतन्त्रता संग्राम]] भारत के स्वतन्त्रता सेनानी थे जिन्होने अपने प्राणों की बाजी अपनी भारत माँ को आजादी दिलाने के लिए लगा दी। [[लखनऊ]] के [[अमीनाबाद]] पार्क में [[झण्डा सत्याग्रह|झण्डा सत्याग्रह आन्दोलन]] के दौरान झण्डा फहराने के दौरान अंग्रेजी पुलिस ने उन पर गोली चला दी और वे शहीद हो गये।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
गुलाब सिंह लोधी का जन्म एक राजपूत किसान परिवार में [[उत्तर प्रदेश]] के [[उन्नाव]] जिले के ग्राम चन्दीकाखेड़ा (फतेहपुर चैरासी) के [[लोधी क्षत्रिय]] परिवार में सन् 1903 में ठाकुर श्रीराम रतनसिंह लोधी जी के यहां हुआ था। इनके पिताजी उन्नाव के एक प्रसिद्ध एवं प्रतिष्टित जमींदार थे &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
झण्डा सत्याग्रह आन्दोलन में भाग लेने [[उन्नाव]] जिले के कई सत्याग्रही जत्थे गये थे, परन्तु सिपाहियों ने उन्हें खदेड दिया और ये जत्थे तिरंगा झंडा फहराने में कामयाब नहीं हो सके। इन्हीं सत्याग्रही जत्थों में शामिल वीर &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;गुलाब सिंह लोधी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; किसी तरह फौजी सिपाहियों की टुकडि़यों के घेरे की नजर से बचकर [[अमीनाबाद]] पार्क में घुस गये और चुपचाप वहां खड़े एक पेड़ पर चढ़ने में सफल हो गये। क्रांतिवीर &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;गुलाब सिंह लोधी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; के हाथ में डंडा जैसा बैलों को हांकने वाला पैना था। उसी पैना में तिरंगा झंडा लगा लिया, जिसे उन्होंने अपने कपड़ों में छिपाकर रख लिया था। जैसे ही क्रांतिवीर गुलाब  सिंह जी ने तिरंगा फहरा दिया और जोर-जोर से नारे लगाने लगे तिरंगे झंडे की जय [[महात्मा गांधी]] की जय, [[भारतमाता|भारत माता]] की जय। [[अमीनाबाद]] पार्क के अन्दर पर तिरंगे झंडे को फहरते देखकर पार्क के चारों ओर एकत्र हजारों लोग एक साथ गरज उठे और तिरंगे झंडे की जय, महात्मा गांधी की जय, [[भारतमाता|भारत माता]] की जय और इन गगनभेदी नारों से पार्क गूंज उठा।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
झंडा सत्याग्रह आन्दोलन के दौरान भारत की हर गली और गांव शहर में सत्याग्रहियों के जत्थे आजादी का अलख जगाते धूम रहे थे। झंडा गीत गाकर, झंडा ऊंचा रहे हमारा, [[विजय विश्व तिरंगा प्यारा]], इसकी शान न जाने पावे, चाहे जान भले ही जाये, देश के कोटि कोटि लोग तिरंगे झंडे की शान की रक्षा के लिए अपना सर्वस्व बलिदान करने के लिए दीवाने हो उठे थे।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
समय का चक्र देखिए कि क्रांतिवीर &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;गुलाब सिंह लोधी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; के झंडा फहराते ही सिपाहियों की आंख फिरी और अंग्रेजी साहब का हुकुम हुआ, गोली चलाओ, कई बन्दूकें एक साथ ऊपर उठी और धांय-धांय कर फायर होने लगे, गोलियां क्रांतिवीर [[सत्याग्रही]] &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;गुलाब सिंह लोधी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; को जा लगी। जिसके फलस्वरूप वह घायल होकर पेड़ से जमीन पर गिर पड़े। रक्त रंजित वह वीर धरती पर ऐसे पड़े थे, मानो वह [[भारतमाता|भारत माता]] की गोद में सो गये हों। इस प्रकार वह आजादी की बलिवेदी पर अपने प्राणों को न्यौछावर कर 23 अगस्त 1935 को शहीद हो गये।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
क्रांतिवीर &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;गुलाब सिंह लोधी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; के [[तिरंगा]] फहराने की इस क्रांतिकारी घटना के बाद ही [[अमीनाबाद]] पार्क को लोग झंडा वाला पार्क के नाम से पुकारने लगे और वह आजादी के आन्दोलन के दौरान राष्ट्रीय नेताओं की सभाओं का प्रमुख केन्द्र बन गया, जो आज शहीद &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;गुलाब सिंह लोधी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; के बलिदान के स्मारक के रूप में हमारे सामने है। मानो वह आजादी के आन्दोलन की रोमांचकारी कहानी कह रहा है। क्रांतिवीर &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;गुलाब सिंह लोधी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ने जिस प्रकार अदम्य साहस का परिचय दिया और अंग्रेज सिपाहियों की आँख में धूल झोंककर बड़ी चतुराई तथा दूरदर्शिता के साथ अपने लक्ष्य को प्राप्त किया। ऐसे उदाहरण इतिहास में बिरले ही मिलते है। भारतीय स्वतंत्रता संग्राम के समय अग्रणी भूमिका निभाने के लिए उनकी याद में केंद्र सरकार द्वारा जनपद [[उन्नाव]] जनपद में 23 दिसंबर 2013 को डाक टिकट जारी किया गया।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=http://postagestamps.gov.in/Stamps20131.aspx/|title=23rd December 2013: A commemorative postage stamp on Gulab Singh Lodhi|work=postagestamps.gov.in|accessdate=22 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151026143236/http://postagestamps.gov.in/Stamps20131.aspx|archive-date=26 अक्तूबर 2015|url-status=dead}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== सन्दर्भ ==&lt;br /&gt;
{{Reflist}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== इन्हें भी देखें ==&lt;br /&gt;
* [[राम प्रसाद &amp;#039;बिस्मिल&amp;#039;]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==बाहरी कड़ियाँ==&lt;br /&gt;
*[https://web.archive.org/web/20160823002822/http://www.pravakta.com/jhandevala-park-krantivir-shaheed-rose-singh-lodhi/ झंडेवाला पार्क का क्रांतिवीर शहीद ”गुलाब सिंह लोधी”] (प्रवक्ता)&lt;br /&gt;
*[https://web.archive.org/web/20160824151710/http://www.prabhasakshi.com/news/children/story/7957.html तिरंगे के लिए प्राण न्यौछावर किये थे शहीद गुलाब सिंह लोधी ने”] (प्रभासाक्षी)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{भारतीय स्वतन्त्रता संग्राम}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:व्यक्तिगत जीवन]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भारतीय स्वतन्त्रता संग्राम]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भारतीय स्वतंत्रता सेनानी]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:नास्तिक]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:१९३१ में निधन]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:1907 में जन्मे लोग]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भारतीय क्रांतिकारी]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:पंजाबी लोग]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;रोहित साव27</name></author>
	</entry>
</feed>